“Battle is massively physical.  But mental fitness is even more important.  You could always be walking into another ambush.” – Sergeant Al Hewett after his survival in Afghanistan

(ေအာက္ပါ စာမ်ားကို ဖတ္လွ်င္ အမ်ားဆံုး ၁၅ မိနစ္ ထိ ၾကာႏိုင္သည္။)

Bentham Louis ဆိုေသာ ပုဂၢိဳလ္သည္္ အသက္ ၅ ႏွစ္အရြယ္မွာ လက္တင္ဘာသာစကားကို ေလ့လာသင္ယူေနျပီဆိုပဲ။ Aleaksandr Blok ဆိုေသာ ရရွားေလးသည္ အသက္ ၄ ႏွစ္အရြယ္မွာ နာမည္ေက်ာ္ ရရွားကဗ်ာမ်ားကို ေရးခဲ့ျပီတဲ့။ ကၽြန္ေတာ္ကေရာ- ကၽြန္ေတာ္ အသက္ ၄ ႏွစ္မွာ ဘာလုပ္ေနမွန္း မမွတ္မိေတာ့။ မွတ္မိတာက အသက္ ၅ ႏွစ္တြင္ သူငယ္တန္းေက်ာင္း၌ စာမသင္ခ်င္လြန္းလို႔ ငိုယိုျပီး ေက်ာင္းက ျပန္ျပန္လာေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းထုတ္ပစ္လိုက္ၾကျပီး အသက္ ၆ ႏွစ္က်မွ သူငယ္တန္း စတက္ရတာကိုေတာ့ မွတ္မိသည္။ ဘီလ္ဂိတ္သည္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္တြင္ ကြန္ပ်ဴတာ ပရိုဂရမ္မ်ားကို စတင္ေရးဆြဲေနျပီျဖစ္သည္။ ၁၈ႏွစ္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္မွတ္မိသမွ် ကၽြန္ေတာ္လုပ္ခဲ့သည့္ electronic ဟူသည္ Sony playstation 1 ထဲကို ေခြထည့္ျပီး ကစားနည္းမ်ဳိးစံု ကစားခဲ့တာကိုပဲ မွတ္မိသည္။ အာႏိုး ရႊာဇီနက္ဂါးသည္ အသက္ ၁၉ ႏွစ္တြင္ ေမာင္စၾက၀ဠာဆုကို ဆြတ္ခူးေနျပီျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္ကေရာ အသက္ ၁၉ ႏွစ္တြင္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္း ျပိဳင္ပြဲ အညံံ႔ဆံုး အတန္း ၇၅ ကီလိုတန္း၌ ေျခာက္ေယာက္ျပိဳင္ရာ အဆင့္ ၄ ရခဲ့သည္။ ဟူး…. ၾကည့္လိုက္ရင္ ကိုယ့္ဘ၀ကိုယ္သည္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းစရာေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနေတာ့မည္။ ေတြးမိသည္။ ဘယ္လိုလုပ္ ေရွ႕ဆက္သြားလို႔ရမလဲကြာ။ ဘယ္လိုလုပ္ ဆက္ကစားႏိုင္ေတာ့မလဲ။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သည္မွာ ေဖာ္ျပထားသည့္ ဗယ္လီၾကီးေတြ ျပဴးထြက္ေနေသာ ကာယဗလေမာင္ၾကီးေတြကို ၾကည့္ကာ စာဖတ္သူတို႔ လန္သြားတတ္ၾကသည္က မ်ားသည္။ သူတို႔ကို ၾကည့္လိုက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မွန္ထဲၾကည့္လိုက္ႏွင့္ စိတ္ဆင္းရဲျခင္းမ်ား တခါတရံ ျဖစ္တတ္ၾကသည္။ သူတို႔ကလည္း သူတို႔ ဘယ္လို ၾကိဳးစားခဲ့တယ္။ ဘယ္လို ျဖစ္လာခ့ဲၾကတယ္။ စသည္ျဖင့္ ေရးသားထားၾကျခင္းသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ စိတ္ဓာတ္တက္ၾကြစရာ မဟုတ္ဘဲ တခါတရံ စိတ္ဓာတ္က်စရာမ်ား ျဖစ္သြားတတ္သည္။ တကယ္ေတာ့ ထိုသုိ႔ ျဖစ္ရန္ ရည္ရြယ္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေရးသားေဖာ္ျပေနၾကျခင္းမဟုတ္ပါ။ ဘာေၾကာင့္ဆို

၁။ ယွဥ္ျပိဳင္ျခင္းသည္ တိုးတက္ျခင္း မဟုတ္ပါ

အထူးသျဖင့္ ဗရမ္းဗတာ ယွဥ္ျပိဳင္ျခင္းကို ဆိုလိုသည္။ ေစာေစာကလို ကိုယ့္ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ ထိုကဲ့သို႔ ပုုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ား (ေျမာက္ျမားစြာရိွေပလိမ့္မည္) ႏႈိင္းယွဥ္လိုက္လွ်င္ေတာ့ တစ္ခုေတာ့ အဖတ္တင္ေပလိမ့္မည္။ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း။ ကၽြန္ေတာ့္ အၾကိဳက္ဆံုး စာအုပ္တစ္အုပ္ျဖစ္သည့္ Malcolm Gladwell ေရးေသာ Outliers စာအုပ္တြင္ သူသည္ အလြန္ထူးျခားေသာ အခ်က္တစ္ခ်က္ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ “ကၽြန္ေတာ္တို႔ မေအာင္ျမင္ၾကျခင္းသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အျပစ္မဟုတ္” ဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်က္သည္ ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယူဆထားၾကသည့္ အရာမ်ားကို ေျမလွန္ပစ္လုိက္သလိုပင္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ ၾကိဳးစားရင္ ဘုရားေတာင္ ျဖစ္ေသးတယ္။ အႏိုင္မခံ အရံႈးမေပး။ ဘာလုပ္လုပ္ ဇြဲသာရိွရင္ ေအာင္ျမင္တယ္။ ျခံဳၾကားမွ ဘံုဖ်ားသို႔ စသျဖင့္ အယူအဆမ်ားအားလံုးႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖီလာျဖစ္ေနေသာ အခ်က္။

ေအဗရာဟင္မ္လင္ကြန္းသည္ သစ္လံုးအိမ္မွ အိမ္ျဖဴေတာ္သို႔ တက္လွမ္း သြားႏိုင္ခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အနီးနားမွ တခ်ဳိ႔ပုဂၢိဳလ္မ်ား ဘာမွ မရိွေသာ အေျခအေနမွ ဘယ္လိုၾကိဳးစားလို႔ ဘယ္လို ေထာင္တက္လာႏိုင္ခဲ့သည္ စသည္ျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆိုၾကသည္္။ တကယ္ေတာ့ ထိုကဲ့သို႔ ေအာင္ျမင္လာျခင္းမဟုတ္ပါ။ Malcolm Gladwell က “I want to convince you that these kinds of personal explanations of success don’t work.  People don’t rise from nothing. We do owe something to parentage and patronage.” ဟု ဆိုခဲ့သည္။ ေအာင္ျမင္ၾကီးက်ယ္ေသာ သူတို႔ေတြတြင္ ဖံုးကြယ္ေနေသာ အားသာခ်က္ေတြရိွေနသည္။ သူမ်ားႏွင့္ မတူ ျခားနားေသာ အခြင့္အေရးေတြ သူတို႔မွာ ရိွေနခဲ့သည္။ ေနာက္ သူ ဆိုသည္မွာ သစ္ေတာထဲ၌ အျမင့္မားဆံုး ၀က္သစ္ခ်ပင္ၾကီး တစ္ပင္ရိွသည္။ ထိုသစ္ပင္ၾကီး အျမင့္မားဆံုး ျဖစ္ေနရျခင္းမွာ အေကာင္းဆံုး သစ္ေစ့ကေန ေပါက္ဖြားလာေသာေၾကာင့္တင္ မကပါ။ သူ႔ေနေရာင္ျခည္ရဖို႔ ကာမယ့္ သစ္ပင္ေတြ မရိွလို႔လည္းပါသည္။ သူ႔ေပါက္ေရာက္ရာ ၀န္းက်င္က ေျမလႊာေတြ နက္ရိႈင္းျပီး ေျမၾသဇာျပည့္၀ေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။ သူငယ္စဥ္ အေညွာင့္ေပါက္စက ဘယ္ယုန္ကမွ ၀ါးမစားခဲ့တာလည္းပါသည္။ သူ မရင့္မွဲ႔ခင္ ဘယ္သစ္ခုတ္သမားမွ မ ခုတ္ခဲ့တာလည္း ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ ေအာင္ျမင္သူမ်ားကို သူတို႔တြင္ ေမြးကတည္းက ပါရမီပါခဲ့လို႔လည္း ေအာင္ျမင္ႏိုင္တာလည္း ျဖစ္မည္ စသည္ျဖင့္ ထိေတာ့ သိေနၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ ေနာက္က တျခား အခ်က္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ လ်စ္လ်ဴရႈထားၾကသည္။ သူ႔ ပတ္၀န္းက်င္၊ သူ႔မိဘ၊ သူ႔ေနရာ၊ သူ႔မိတ္ေဆြ၊ စသည္ျဖင့္ သတိမထားမိၾကေသာ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီးရိွေနသည္။

ဥပမာ ကၽြန္ေတာ္သည္ ကာယဗလတြင္ ပါရမီ ပါသည္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ ကာယဗလေမာင္ တစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။ ဘာေၾကာင့္ဆို ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ေသာအခါ ကာယဗလႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ လက္ေလွ်ာ့မည္မဟုတ္။ နဂိုစိတ္ရင္းထဲကကို ႏွစ္သက္ေနျခင္းဟု ဆိုႏိုင္ေပသည္။ ကၽြန္ေတာ္ ၂၁ ႏွစ္ေလာက္တုန္းကတည္းက ကာယဗလ Flex မဂၢဇင္းမ်ား ထဲတြင္ James Flex Lewis ဆိုေသာ ကာယဗလ လူငယ္ကို စ သတိထားမိသည္္။ သူလည္း ၂၁ ႏွစ္။ ကၽြန္ေတာ့္ထက္ လပိုင္းမွ် ၾကီးသည္။ သူ႔ပံုေတြကို ၾကည့္ကာ ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ အျမဲႏိႈင္းယွဥ္သည္။ တကယ္ပင္ အဲသည္တုန္းက ကၽြန္ေတာ့္ၾကြက္သားေပၚလြင္မႈသည္ သူ႔ထက္ပင္ ေကာင္းပါသည္။ သူ႔ကို ေတာ့ မဂၢဇင္းမ်ားထဲတြင္ အသက္ငယ္ငယ္ေလးႏွင့္ ကာယဗလ ျခေသၤ့ေလး ဘာေလးႏွင့္ အမႊန္းတင္ထားသည္။ ေၾသာ္ဟုတ္လား ငါ့ကို မသိၾကေသးလို႔ပါ။ ေတြ႔ၾကေသးတာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ အသားကုန္ၾကိဳးစားသည္။ သို႔ေသာ္ တစ္လျပီး တစ္လ သူ႔ပံုေတြ Flex ထဲတြင္ ပါ ပါ လာသည္။ ေမာင္အိုလံပီယာ ဒိုရီယံ ရိတ္စ္ႏွင့္ တြဲကစားေနေသာ Lewis။ ကမာၻေက်ာ္ မီလို ဆာဆဗ္ လက္ေအာက္မွာ ၾကိဳးစားေနေသာ James Flex Lewis။ Supplement company မ်ားက စပြန္ဆာေပးျပီး ေဆးမ်ား ေၾကာ္ျငာေနေသာ Lewis ၏ ပံုမ်ား။ ေနာက္ျပီး ေနာင္တစ္ေခတ္ ၏ ေမာင္အုိလံပီယာ ေလာင္းေလး ဘာေလး စသည္ျဖင့္ သူ႔အေၾကာင္းေတြ မဆံုးႏိုင္မသတ္ႏိုင္ ေ၀ေ၀ဆာဆာ ေရးလာၾကသည္။

အခုေတာ့ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္လိုက္လွ်င္ သြားျပီ။ သူ႔ပံုေတြက ကၽြန္ေတာ့္ကို ၾကည့္ကာ ေဟ့ေကာင္ ႏိုင္ေ၀၀င္း သနားတယ္ကြာ။ လို႔ ေလွာင္ေျပာင္ေနသလိုပင္။ သက္ျပင္းေတြ အထပ္ထပ္ ခ်ရံုက လြဲျပီးကၽြန္ေတာ္ ဘာမွ မတတ္ႏိုင္။ ကၽြန္ေတာ့္နာမည္ကိုေရာ ဒီမွာ ဘယ္လိုသိၾကလဲ။ ကာယဗလေမာင္ဟု ေနေနသာသာ။ ႏိုင္ေ၀၀င္းဆိုလွ်င္ပင္ မိန္းကေလး နာမည္္လားဟင္ဟု ေမးၾကမည့္သူေတြခ်ည္း။ ကဲ ကိုေအာင္ခိုင္၀င္း ခင္ဗ်ားရဲ႕ ၾကိဳးစားပံုကေတာ့ ကာယဗလတြင္ ၁၃၀% ေလာက္ရိွသည္္။ (ကိုႏိုင္ဦးလည္း ေသခ်ာသိသည္။) ကမာၻမွာပင္ ရွားေသာ ဇြဲမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ညွစ္အားေရာ။ Flexibility (ေပါင္ ျဖဲ ကာ ကုိယ္ဟန္ျပႏိုင္ျခင္း) ေရာ ေကာင္းျခင္းသည္ အလြန္ ရွားပါးေသာ ၾကိဳးစားမႈမ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ခ်။ ကိုေအာင္ခိုင္၀င္း ခင္ဗ်ား ဒီတစ္သက္ ေမာင္အိုလံပီယာ ျပိဳင္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးခင္ဗ်။ အနည္းဆံုးေတာ့ ခင္ဗ်ားမွာ အဲသည္လို Lewis လို hidden advantage ေတြ မရသေရြ႕ေပါ့။

အဲသည္လို ပတ္၀န္းက်င္ေတြ အေရးပါပံုတြင္လား။ မဟုတ္ေသးဘူးခင္ဗ်။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အလြန္အံ့ၾသသြားရေလာက္ေသာ တျခားအခ်က္မ်ားကိုလည္း Malcolm Gladwell ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ေသးသည္။ သူျပဳစုထားေသာ စာရင္းမ်ားထဲမွ the 2007 Medicine Hat Tigers တြင္ ဗိုလ္ဆြဲခဲ့ေသာ ေဟာ္ကီ ကစားသမားမ်ား၏ စာရင္းကို ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ တစ္ခုခုမ်ား ထူးျခားတာ ေတြ႔မလားလို႔ ေလ့လာၾကည့္ပါ။

ျမင္ပါသလား ခင္ဗ်ာ။ မျမင္လည္း စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ေဟာ္ကီေလာကၾကီး တစ္ခုလံုးကလည္း မျမင္ခဲ့ပါ။ ေနာင္ႏွစ္ေတြမွာလည္း ေဟာ္ကီ ခ်န္ပီယံမ်ားၾကား အဲသည့္အခ်က္ကို ဆက္တိုက္ေတြ႔ရိွခဲ့ရသည္။ သူတို႔ ဘယ္လေတြမွာ ေမြးဖြားခဲ့ၾကသလဲ ဆိုေသာ အခ်က္။ ထိတ္လန္႔စရာေကာင္းေသာ အခ်က္သည္ ထိုေဟာ္ကီ ခ်န္ပီယံမ်ား၏ ေမြးေန႔မ်ားသည္ ဇန္န၀ါရီ၊ ေဖေဖာ္၀ါရီႏွင့္ မတ္လေတြမွာ ျဖစ္ေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ အေကာင္းဆံုးထဲက အေကာင္းဆံုးေတြကို စာရင္း ခ်လိုက္သည့္အခါ ၄၀ % သည္ ဇန္န၀ါရီႏွင့္ မတ္လၾကား ေမြးခဲ့ၾကသည္။ ၃၀ % သည္ ဧျပီႏွင့္ ဇြန္လအၾကား ေမြးခဲ့ၾကသည္။ ၂၀% သည္ ဂ်ဴလိုင္ႏွင့္ စက္တင္ဘာၾကား ေမြးခဲ့ၾကျပီး ၁၀ % သည္ ေအာက္တိုဘာႏွင့္ ဒီဇင္ဘာၾကား ေမြးခဲ့ၾကသည္။ ဒါသည္ ေဗဒင္နကၡတ္အေၾကာင္း မဟုတ္ပါ။ ဘာေၾကာင့္ အဲသည္လို ျဖစ္ရသနည္းဆိုသည္ကို အေသးစိတ္သိလိုလွ်င္ေတာ့ သူ႔စာအုပ္ထဲတြင္ အက်ယ္တ၀င့္(၀ယ္)ဖတ္ႏိုင္သည္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ အတိုခ်ဳပ္ပဲ ျပန္ေျပာပါရေစ။

ထိုေဟာ္ကီ ကစားသမားမ်ားကို စခန္းသြင္း ေလ့က်င့္ေသာ အခ်ိန္သည္ တိတိက်က်သတ္မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ဇန္န၀ါရီ တစ္ရက္ေန႔။ ဥပမာ ၀င္ေရြးခံရသူမ်ားတြင္ ဇန္န၀ါရီ ႏွစ္ရက္ေန႔ေလာက္မွာ ၁၀ ႏွစ္ျပည့္ေသာသူသည္ ႏို၀င္ဘာလမွာ ၁၀ ႏွစ္ျပည့္မည့္သူထက္ ၁၁လပိုၾကီးေနသည့္အတြက္ ပိုရင့္က်က္ေနသည္။ ကိုယ့္ထက္ ႏုသည့္ေကာင္ေတြႏွင့္ ကိုယ္က ကစားရသည့္အတြက္ ကိုယ္က တပန္းသာေနသည္။ အကယ္၍ ေနာက္ႏွစ္ ႏို၀ဘၤာမွ ၁၀ႏွစ္ျပည့္မည္ဆိုလွ်င္ သူ႔အတြက္ ကစားရံုမွာ အသက္ၾကီးလြန္းသြားျပန္သည့္အတြက္ ဆရာမ်ားက မ်က္ေစာင္းထိုးျပန္သည္။ ႏွစ္တစ္ႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းလမ်ားမွာ ေမြးသူေတြက ကိုးလိုးကန္႔လန္႔ ျဖစ္ေနသည္။ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ပတ္၀န္းက်င္ပိုင္းဆိုင္ရာတို႔သည္ ကာလၾကာရွည္လာသည့္အခါ သိသိသာသာ ကြာျခားလာသည္။ ဒါေၾကာင့္ ေဟာ္ကီေလာကတြင္ ခင္ဗ်ား ေအာက္တိုဘာမွာ ေမြးပါက ခင္ဗ်ား ႏိုင္ဖို႔ အေနအထားက အလြန္ကို နည္းပါးလိမ့္မည္။ ႏို၀င္ဘာမွာ ေမြးလွ်င္ ေဟာ္ကီမကစားႏွင့္ေတာ့ ဟု ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ပင္ အဂၤလန္တြင္ ေဘာလံုးေရြးေကာက္ပြဲခ်ိန္သည္ စက္တင္ဘာ ၁ရက္ေန႔။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၉၀ရိွ စာရင္းတစ္ခုအရ ပရီးမီးယားလိဂ္တြင္ ထိပ္သီး ေဘာလံုးကစားသမား အမ်ားစုသည္ စက္တင္ဘာႏွင့္ ႏို၀င္ဘာလမ်ားၾကား ေမြးဖြားၾကျခင္းကို ေတြ႔ရသည္။ ဒုတိယအမ်ားစုကို ဇြန္ႏွင့္ ၾသဂတ္စ္လမ်ားတြင္ ေတြ႔ရသည္။

ထို႔အတူပင္ ေက်ာင္းပညာေရးကို ၾကည့္မလား။ ကိုယ့္ေက်ာင္းဘယ္ေန႔ဘယ္လ ဖြင့္မလဲ။ အဲသည့္လႏွင့္ ေရွ႔ေနာက္နီးစပ္လမ်ားတြင္ ေမြးဖြားသူမ်ားသည္ (ဇြဲခ်င္းတူ)သူမ်ားထက္ တပန္းသာကိုသာလိမ့္မည္။ ေနာက္တစ္ခါ ကိုယ့္ကေလးေမြးဖို႔ စဥ္းစားလွ်င္ လူေတာ္လူခၽြန္ျဖစ္ေစခ်င္လွ်င္ ျမန္မာျပည္မွာ ဆိုက ဇြန္လမွာ ေမြးဖို႔ ခ်ိန္ထားေပေတာ့။ ထိုအခ်က္မ်ားသည္ ေနာက္ပိုင္း တကၠသိုလ္ေရာက္သည့္အခါထိလည္း လိုက္လာသည္။ ကိုယ့္အသက္က အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္ေနသည့္ ေမြးေန႔ရွင္မ်ားႏွင့္ စာလွ်င္ ကိုးလိုးကန္႔လန္႔ ျဖစ္ကာ မသိမသာ ရံႈးနိမ့္ ရံႈးနိမ့္လာေပသည္ကိုလည္း အံ့ၾသစြာ ေတြ႔ရေပသည္။ ဒါေတြသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြအတြက္ ပတ္၀န္းက်င္ၾကီးက ေအာင္ျမင္မႈ၊ မေအာင္ျမင္မႈဆိုတာေတြကို လွ်ိဳ႔၀ွက္စြာ ပံုေဖာ္ထားျခင္းဟုပင္ ဆိုႏိုင္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေရြးခ်ယ္ခံထားရေသာ ပုဂၢိဳလ္ေတြႏွင့္ ယွဥ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ တကယ္ကို မလြယ္။ ဆာဂ်ီယို အိုလီဗာၾကီး ဘယ္ေလာက္ပင္ ဇြဲေကာင္းေသာ္လည္း ဖရန္ကို ေကာ္လံဘူလို မိတ္ေဆြမ်ဳိး Gold’s Gym က အဖြဲ႔ေတြလိုမ်ဳိး သူ႔မွာ မရိွခဲ့သည့္အတြက္ အာႏိုးကို ဘယ္လိုမွ မႏိုင္ျဖစ္ရသည္။ နည္းနည္းေတာ့ ရႈပ္ေထြးစရာပင္။ ဘီလ္ဂိတ္သည္ သူ႔ေခတ္ တျခား computer သမားေတြ ရိွေသာ္လည္း သူ႔က်မွ ဘာလို႔ေအာင္ျမင္ခဲ့ရသနည္း။ Microsoft ရဲ႕ ထိပ္သီး အဖြဲ႔၀င္ေတြ၊ ဘီလ္ဂိတ္တို႔ စဖြဲ႔စည္းစဥ္က သူငယ္ခ်င္းေတြသည္ ၁၉၅၂ မွ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္အတြင္းေမြးသူေတြခ်ည္းျဖစ္သည္။ ထိုႏွစ္မ်ားမွာ ေမြးသူေတြသည္ ၂၀ ေက်ာ္ ေက်ာင္းျပီး အခ်ိန္၌ တကယ့္ computer age ႏွင့္ သြားတိုက္ဆိုင္ခဲ့ျခင္းလဲပါသည္။ Paul Allen လို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိး ဘီလ္ဂိတ္မွာ ရိွေနခဲ့တာေတြလည္းပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေဖာ္ျပထားေသာ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ား၏ ကစားနည္းမ်ားအတိုင္း လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအတိုင္း တေသြမတိမ္း လိုက္ကစားလုိက္လုပ္ေသာ္လည္း သူတို႔လို ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္ႏိုင္ေပမည္။ မျဖစ္ဖို႔က မ်ားသည္။ သို႔ေသာ္ ဒူးေလာက္တင္မွ ရင္ေလာက္က်မည္ဆိုသလို တတ္ႏိုင္သေလာက္ လိုက္အတုခိုးဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က တိုက္တြန္းရံုသာ ျဖစ္သည္။ ေဂ်းကတ္တလာလိုမ်ဳိး လိုက္ကစားေသာ္လည္း သူ႔လိုမၾကီးလာလွ်င္ စိတ္ဓာတ္မက်ႏွင့္။ သူ႔မွာ ေရေလာင္းေပါင္းသင္ေနတဲ့ support ေတြရိွေနလို႔ပဲ။ ဒီေတာ့ ေမးမည္ ဒါေတြ သိလို႔ ဘာလုပ္ရမလဲ?

၂။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသာ Guide လုပ္ပါ

ထိုအခ်က္ေတြသည္ ကိုယ့္အတြက္ စစ္မွန္ေသာ ေျဖသိမ့္စရာေတြျဖစ္သည္။ ႏိႈင္းယွဥ္ျခင္းသည္ ဘယ္ေတာ့မွ မမွ် တပါ။ Malcolm Gladwellက ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ဇန္န၀ါရီမွ မတ္ထိေမြးေသာသူမ်ားက တတန္း၊ ဧျပီမွ ဇြန္လထိ ေမြးေသာသူမ်ားက တတန္း၊ ဇူလိုင္မွ စက္တင္ဘာထိ၊ ေနာက္ျပီး ေအာက္တိုဘာမွ ဒီဇင္ဘာထိ စသည္ျဖင့္ ေမြးလေတြခြဲျပီး အတန္းခြဲသင့္ေၾကာင္းထိ ဆိုခဲ့သည္။ အကယ္၍ တဦးတေယာက္သည္ ကိုယ့္ေရွ႕ၽမွာ သူ ေအာင္ျမင္ေၾကာင္း၊ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ေတြ ေလွ်ာက္ေျပာျပီး ကိုယ့္ကို ႏွိမ္လွ်င္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေျပာေလ့ရိွမည္မွာ သို႔မဟုတ္ ေတြးေလ့ရိွမည္မွာ “ခင္ဗ်ားမွာ ႏိႈင္းယွဥ္ႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း မရိွပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္ဘ၀ႏွင့္ ကိုယ္ပါပဲ။” ကၽြန္ေတာ္ မွတ္ဖူးသည့္တစ္ခုက “ဘုးရားသခင္ေတာင္မွ လူတစ္ေယာက္ မေသမခ်င္း အဲသည့္လူ ေကာင္းလား မေကာင္းဘူးလား မဆံုးျဖတ္ဘူး” ဟူ၍။ တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ ပိုေကာင္းလား။ ပိုဆိုးလား စသည္ျဖင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ႏိုင္သည့္ အရည္အခ်င္းသည္ ဘုးရားသခင္မွာပဲ ရိွလိမ့္မည္။ တကယ္တိက်ေသာ ယွဥ္ျပိဳင္ျခင္းဟု ဆိုလွ်င္ ကိုယ့္လို ေမြးေန႔ရွင္တေယာက္၊ ကိုယ့္ပံုစံ အေနအထား၊ ကိုယ့္အေဖအေမလို အေဖအေမမ်ဳိးႏွင့္၊ ကိုယ့္ေမြးခ်င္း ကိုယ့္ေနရာ ကိုယ့္ မိတ္ေဆြ၊ ကိုယ့္ဆရာ၊ ကိုယ့္ေက်ာင္း စသည္တို႔ အပါအ၀င္ တျခားတျခားေသာ အရည္အခ်င္းမ်ားတြင္ တေထရာတည္း တူသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးႏွင့္ တစ္ခုတည္း ေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ဳိးအတြက္ ယွဥ္ျပိဳင္ျခင္းမ်ဳိးပင္ ျဖစ္ရလိမ့္မည္။

သို႔ေသာ္ ေလာကမွာ အဲသည္လိုမ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ေခ်နည္းလြန္းသည္ဟု ဆိုေပမယ့္ ေသခ်ာေပါက္ တနည္းကေတာ့ ရိွသည္။ မိမိကိုယ္၌သာလွ်င္ မိမိ ျပိဳင္ျခင္းပင္။ ကိုယ့္အရည္အခ်င္းကို ကိုယ္သာလွ်င္ ဆံုးျဖတ္အမွတ္ေပးရမည့္ ျပိဳင္ပြဲျဖစ္သည္။ အနည္းဆံုးေတာ့ Bodybuilding ႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ ကၽြန္ေတာ့္တို႔မွာ နည္းလမ္းရိွျပီးျဖစ္သည္။ Bodybuilding Diary။ အီလီႏိြဳင္းစ္ တကၠသိုလ္မွ ေတြ႔ရိွခ်က္တစ္ခုအရ Fitness Diary ေရးဆြဲသူသည္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂၀၀ ခန္႔ ကိုယ္ကာယတြင္ ပိုတိုးတက္လာလိမ့္မည္ဟု ေတြ႔ရသည္။ သင့္မွာ မရိွေသးလွ်င္ ခ်က္ခ်င္း ေရးဖို႔ ကၽြန္ေတာ္ တိုက္တြန္းပါရေစ။ စာအုပ္ကို ျဖစ္သလို စာအုပ္မ်ဳိးမဟုတ္ပဲ သားရည္ဖံုးႏွင့္ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ စာအုပ္တစ္အုပ္၀ယ္ပါ။ ေခါင္းစဥ္ ေရွ႔ဆံုးမွာ တပ္လိုက္ပါ။ Bodybuilding Diary။

ေရးတာ ဘာမွ မပင္ပန္း။ ကိုယ့္အတြက္ အသံုးက်မည့္ အရာမ်ားသာ မွတ္သားထားပါ။ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ လွဖို႔မလို။ အက်ိဳးရိွဖို႔သာလိုသည္။ တစ္မ်က္ႏွာကို တစ္ရက္စာ ေရးပါ။ စားသမွ်ကို မွတ္။ ကစားသမွ်ကို မွတ္။ ကိုယ့္နည္းကိုုယ့္ဟန္ႏွင့္ မွတ္။ ကၽြန္ေတာ္ဆို အေလးမ်ားကို ဘာဘယ္လ္ တစ္ဖတ္တည္းတြင္ ထည့္တာပဲ မွတ္သည္။ သို႔မွသာ ေနာက္တစ္ၾကိမ္က် လြယ္လြယ္ကူကူ ျပန္စဥ္လို႔ရသည္။ ဘာေလ်ာ့နည္းသြားပလဲ။ အေလးတြန္းအားေလ်ာ့သြားေလသလား။ အခ်ိန္ၾကာသြားေလသလား။ ကိုယ့္ တိုးတက္မႈကို ကိုယ္ျပန္စမ္းစစ္ႏိုင္သည္။ တေနရာရာ အားနည္းေနတာ ေတြ႔သြားလွ်င္ ခ်က္ခ်င္းျပန္ျပင္ဖို႔ ၾကိဳးစားပါ။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ စားခ်ိန္ေတြက ျခားလြန္းသြားသလဲ။ ငါဘာစားလိုက္လို႔ ဘယ္ေန႔က အဆီ ျပန္တက္လာသလဲ။ အဲဒါေတြ စားလို႔ မျဖစ္ဘူး။ ဒါ တိုးရမယ္။ ဟိုဟာ ေလွ်ာ့ရမယ္။ အေလးခ်ိန္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အေလးခ်ိန္တဲ့စက္နဲ႔ အကုန္လံုး လိုက္ခ်ိန္ေနတာကို ကၽြန္ေတာ္ အားမေပး။ ခန္႔မွန္းေျခနဲ႔ဆိုလံုေလာက္ျပီ။ လက္သီးဆုပ္တစ္ဆုပ္စာရိွလွ်င္ ၁၀၀ ဂရမ္ ရိွေပလိမ့္မည္။ ကယ္လိုရီလည္း တြက္မေနပါႏွင့္။ ကိုယ့္သြားႏႈန္းအရ ကိုယ္သိလာေပလိမ့္မည္။ ကစားသည့္အခါတိုင္းေတာ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်ိန္ၾကည့္တာ ေကာင္းသည္။ ကိုယ့္ ေပါင္ခ်ိန္ေတြ တက္လာလွ်င္ သည္စားေသာက္နည္းမွာ ကာဗိုဟိုက္ဒရိက္မ်ားေနျပီ။ ကိုယ့္မွာ အားနည္းေနသလို ျဖစ္ေနလွ်င္ ကာဗိုဟိုက္ဒရိက္ ပိုတိုးရေတာ့မည္။ ပရိုတိန္းကေရာ? ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ထက္ ေသခ်ာေပါက္မ်ားရမည္ျဖစ္သည္။ မ်ားေအာင္ နည္းလမ္းရွာေဖြပါ။

ကိုယ္ဘယ္ေလ့က်င့္ခန္းမွာ ဘယ္ႏွၾကိမ္လိုသြားသလဲ။ အားယုတ္သြားသလား။ အဆစ္နာသြားသလား။ စသျဖင့္ ကိုယ့္ တက္ႏႈန္းကို ကိုယ့္ ဘာသာျဖစ္သလို မွတ္ပါ။ ေနာက္တစ္ခ်ိန္က် သည္တစ္ခ်ိန္ထက္ ေကာင္းကိုေကာင္းရမည္ဟု ရည္မွန္းထားကာ ေရးပါ။ ေနာက္ထပ္ထပ္ ျဖည့္ႏိုင္သည္မ်ားမွာ ကၽြန္ေတာ့္ထိုစာမ်က္ႏွာမ်ား ထိပ္ဆံုးမွာ ေရးထားသလို ရည္မွန္းခ်က္တစ္ခု၏ ဘယ္ႏွရက္ေျမာက္ကို ေရာက္ေနျပီ။ အဲသည့္စာမ်က္ႏွာဆို ကၽြန္ေတာ္၏ ေပါင္ခ်ိန္၁၉၀ထိ ခ်ၾကည့္ဖို႔ စီစဥ္ၾကည့္ျခင္း၏ ၃၇ႏွင့္ ၃၈ ရက္ေျမာက္ေန႔ေတြ ျဖစ္သည္။ ၾကြက္သား ကြာလတီ ေလ်ာ့မသြားဘဲ ေပါင္ခ်ိန္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းေလ်ာ့ေအာင္ စမ္းၾကည့္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ကိုယ့္ကိုကုိယ္လည္း စိန္ေခၚႏိုင္သည္။ ေနာက္ျပီး ဓာတ္ပံုေတြႏွင့္ တလတခါ မွတ္တမ္းတင္ထားႏိုင္လွ်င္လည္း အလြန္ေကာင္းသည္။ ကိုယ့္ဘာသာ အေကာင္းဆံုး စမ္းဆစ္ႏိုင္သည္။ ထို Diary ေလးကို ကိုယ့္ကို အျမဲထိန္းသိမ္းေပးေနေသာ Guide အျဖစ္ အက်ဳိးရိွရိွအသံုးခ်ပါ။ ကိုယ့္တိုးတက္မႈကို ကိုယ္ျပန္ျမင္လာရမွာ မုခ်ျဖစ္သည္။ ၎မွသာ တကယ့္ ယွဥ္ျပိဳင္ျခင္း အစစ္ျဖစ္သည္။ ထိုေနရာတြင္ ကိုယ္ရံႈးေနလွ်င္ေတာ့ ကိုယ္တကယ္ အသံုးမက် ညံ့ဖ်င္းသည္ကို ကိုယ့္ဘာသာ ၀န္ခံလိုက္ပါေတာ့။

၃။ ယခုလည္း ေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါသည္

အေမရိကန္ စီးပြားေရးသမားၾကီးတစ္ဦးသည္ ဆရာ၀န္၏ ေဆးညြန္ၾကားခ်က္အရ အနားယူရမည္ဆိုေသာေၾကာင့္ မက္ဆီကို ကမ္းေျခရြာေလးတစ္ရြာကို အလည္အပတ္ေရာက္လာသည္။ သည္ေန႔မနက္ အေမရိကန္ သူ႔ရံုးခန္းက အေရးတၾကီး ဖုန္းဆက္လိုက္တာကို ေျဖျပီးေနာက္ သူအိပ္လို႔မရျဖစ္ျပီး ဆိပ္ခံတံတားဆီသို႔ စိတ္ေျပလက္ေပ်ာက္ ေလွ်ာက္လာသည္။ တံငါသည္တစ္ေယာက္ ေလွေသးေသးေလးေလွာ္ကာ ဆိုက္ကပ္လာသည္ကို အဲသည့္မွာ ေတြ႔သည္။ ေလွထဲတြင္ အ၀ါေရာင္ ဆူးေတာင္ႏွင့္ ငါးမည္းလံုးၾကီးေတြမ်ားစြာ ပါလာသည္။ အေမရိကန္ၾကီးက မက္ဆီကန္ရြာသားအား သူ႔ငါးေတြရဲ႕ အရည္အေသြး ေကာင္းမြန္လွေၾကာင္းကို ခ်ီးက်ဴးသည္။

“မင္း ဒီငါးေတြ ဖမ္းဖို႔ ဘယ္ေလာက္ၾကာလဲ?” အေမရိကန္က ေမးသည္။

“ခဏပဲ ၾကာတာပါ ခင္ဗ်ာ။” မက္ဆီကန္က အံ့အားသင့္ေလာက္ေအာင္ ေကာင္းမြန္ေသာ အဂၤလိပ္စကားျဖင့္ ျပန္ေျဖသည္။

“မင္း ဘာေၾကာင့္ ၾကာၾကာေနျပီး ငါးေတြ ပိုမဖမ္းသလဲ?” အေမရိကန္က ေနာက္ထပ္ေမးသည္။

“ကၽြန္ေတာ့္မွာ ကၽြန္ေတာ့္မိသားစုကို ေထာက္ပံ့ဖို႔ႏွင့္ မိတ္ေဆြတခ်ဳိ႔ကို နည္းနည္းမွ်ေပးဖို႔လည္း လံုေလာက္ေနျပီပဲ။” ငါးေတြကို ျခင္းေတာင္းတစ္ေတာင္းထဲ ထည့္ရင္း မက္ဆီကန္က ေျဖသည္။

“ဒါေပမယ့္…. မင္းရဲ႕ ပိုေနတဲ့ အခ်ိန္ ဘာလုပ္သလဲကြ?”

မက္ဆီကန္က ေမာ့ၾကည့္ျပီး ျပံဳးသည္။ “ကၽြန္ေတာ္ ေနာက္က်မွ အိပ္ရာ၀င္တယ္။ ငါးနည္းနည္းေလးပဲ မွ်ားတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ကေလးေတြနဲ႔ ကစားတယ္။ ေန႔လယ္ေန႔ခင္း ကၽြန္ေတာ့္မိန္းမ ဂ်ဴလီယာနဲ႔ အတူ တေမွးအိပ္တယ္။ ျပီးတဲ့ေနာက္ ညေနခင္းတုိင္း ရြာထဲကို ေအးေအးလူလူ လမ္းေလွ်ာက္မယ္။ အဲဒီ့မွာ ကၽြန္ေတာ္ ၀ိုင္ေလး တငံုေလာက္ေသာက္မယ္။ ေနာက္ျပီး ကၽြန္ေတာ့္ေဘာ္ဒါေတြနဲ႔ ဂစ္တာတီးမယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ျပည့္၀ေနတဲ့ ဘ၀တစ္ခုရိွေနပါျပီ။ ဆရာ။”

အေမရိကန္ၾကီးက ရယ္သည္။ ျပီးေတာ့ ကိုယ္ကို မတ္လိုက္သည္။ “ဆရာသမား ငါက ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္ၾကီးက MBA ဘြဲ႔ရကြ။ ငါမင္းကို ကူညီႏိုင္ပါတယ္။ မင္းအေနနဲ႔ ငါးကို ဒီထက္ပိုျပီး မွ်ားသင့္တယ္။ ပိုစုမိတဲ့ ပိုက္ဆံနဲ႔ ေလွၾကီးၾကီး ၀ယ္သင့္တယ္။ မၾကာခင္မွာပဲ မင္းရဲ႕ ဆတပိုး ၾကိဳးစားမႈေၾကာင့္ မင္း ေလွေတြ အမ်ားၾကီး ၀ယ္ႏိုင္လာမယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ မင္းကိုယ္ပိုင္ ေလွသေဘၤာစုၾကီးကို ျဖစ္လာႏိုင္တယ္ကြ။”

သူက ဆက္ေျပာသည္။ “မင္းငါးေတြကို ၾကားက ပြဲစားကတဆင့္ ေရာင္းမယ့္အစား စားသံုးသူေတြကို တိုက္ရိုက္ေရာင္းကြာ။ ေနာက္ဆံုး မင္းရဲ႕ စည္သြတ္ဘူးစက္ရံုေတြဘာေတြေတာင္ မင္းေထာင္ႏိုင္လာမယ္။ မင္းရဲ႕ ထုတ္ကုန္ကို ထိန္းခ်ဳပ္စီမံ၊ တိုးပြားေအာင္လုပ္၊ ျပီး ျဖန္႔ျဖဴးေရးေစ်းကြက္ေတြဆင္း။ ေနာက္ေတာ့လည္း မင္း ဒီတံငါရြာေသးေသးေလးထဲက ထြက္ဖို႔လိုလာလိမ့္မယ္။ မက္ဆီကို ျမိဳ႔ေတာ္ကို သြား၊ အဲဒီကေန ေလာ့စ္အိန္ဂ်လီ့စ္ကိုသြား၊ ေနာက္ဆံုး နယူးေယာက္ကိုေရာက္။ အဲသည့္မွာ မင္းရဲ႕ က်ယ္ျပန္႔လာတဲ့ စီးပြားေရးၾကီးကို ေကာင္းေကာင္းစီမံခန္႔ခြဲႏိုင္ျပီကြ။

မက္ဆီကန္ တံငါသည္က ေမးသည္။ “ဒါေပမယ့္္ ဆရာ အဲဒါ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ၾကာဦးမလဲ?”

အေမရိကန္က ျပန္ေျဖသည္ “၁၅ႏွစ္ကေန အႏွစ္ ၂၀။ အလြန္ဆံုး ၂၅ႏွစ္ေပါ့ကြာ”

“ဒါမယ့္ ျပီးရင္ေကာ။ ဆရာ?”

အေမရိကန္ၾကီးက ရယ္သည္။ ျပီးေတာ့ ေျပာသည္။“ဒီေနရာမွာ အေကာင္းဆံုးလာျပီကြ။ အခ်ိန္ကိုက္ျပီဆိုတာနဲ႔ မင္းရဲ႕ ကုမၸဏီကို ေၾကညာျပိး ေစ်းကြက္ကို ေရာင္းပစ္။ အဲသည့္မွာ မင္းလံုး၀ ခ်မ္းသာလာျပီကြ။ မင္း ေငြသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ဖန္တီးႏိုင္ျပီကြ။”

“သန္းေပါင္းမ်ားစြာ…. ဟုတ္လားဆရာ? ေနာက္ျပီးေတာ့ေရာ?”

”အဲသည့္ေနာက္ မင္း အနားယူႏိုင္ျပီ။ မင္းကမ္းေျခရႊာေလးတစ္ရြာကိုလာ။ အဲသည္မွာ မင္း ေနာက္က်မွ အိပ္ရာ၀င္။ ငါးနည္းနည္းေလးပဲ မွ်ား။ မင္းကေလးေတြနဲ႔ ကစား။ ေန႔လယ္ေန႔ခင္း မင္းမိန္းမ နဲ႔ အတူ တေမွးအိပ္တယ္။ ျပီးတဲ့ေနာက္ ညေနခင္းတုိင္း ရြာထဲကို ေအးေအးလူလူ လမ္းေလွ်ာက္။ အဲဒီ့မွာ ၀ိုင္ေလး တငံုေလာက္ေသာက္။ ေနာက္ျပီး မင္းေဘာ္ဒါေတြနဲ႔ ဂစ္တာတီး…..”

ကၽြန္ေတာ္တို႔ တန္ဖိုးအထားဆံုး အျမတ္ႏိုးဆံုးအရာမ်ားသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပတ္၀န္းက်င္တြင္သာ ရိွပါသည္။ တျခားေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ တျခားေသာ အဖြဲ႔အစည္းၾကီးမ်ား၏ ေသြးေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့့္ တခါတရံ ထို တန္ဖိုးထားတဲ့ အရာမ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမ့ေလ်ာ့သြားတတ္ၾကသည္။ ကၽြန္ေတာ္ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရိွျပီးသားျဖစ္ေနသည့္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကို ခံစားရင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၏ တျခားေနာက္ထပ္ ရည္မွန္းထားတာေတြဆီသို႔ တရိပ္ရိပ္ တက္လွမ္းသြားၾကပါစို႔။

“Happiness belongs only to a self-sufficient.” – Aristotle, philosopher

ေက်းဇူးတင္ပါသည္ သူငယ္ခ်င္းတို႔

Related posts:

1. ကာယေလ့က်င့္မႈတြင္ မွားတတ္ေသာ အမွားမ်ား ၁၅
2. ကိုယ္ကာယထဲ ေရျဖည့္သင့္သည့္ အေၾကာင္း
3. စိတ္၏ ေပါက္ကြဲရာ ေနရာ
4. ေမာင္ၿမန္မာေအာင္ေဆြႏိုင္ႏွင္႔ ေရာက္တတ္ရာရာ ေမးခြန္းမ်ား
5. အာဖဂန္ နစၥတန္ မွ ဂ်င္မ္မ်ား